Hobbeo - Twoje hobby

Bonsai to kształtowanie miniaturowych roślin mające swe korzenie w kulturze danych Chin. W VIII wieku naszej ery bonsai zawędrowało także do Japonii, gdzie w przeciągu kilkuset lat urosło do rangi gałęzi sztuki. W Europie rozwkit zainteresowania nastąpił dopiero w XX wieku i trwa do dnia dziesiejszego.

Bonsai nigdy nie ma końca, drzewka nigdy nie osiągają swojej ostatecznej formy. Z każdym dniem, tygodniem, miesiącem i porą roku zmieniają się, dojrzewają i w końcu starzeją. Celem osoby uprawiającej tę sztukę jest nadanie roślinom kształtów idealnie odpowiadających ich naturalnym odpowiednikom. Nie dzieje się to jednak z dnia na dzień, bonsai wymaga wielkiej cierpliwości. Nadanie niezbyt skomplikowaneog kształtu kilku gałązkom może trwać od kilku do kilknunastu miesięcy, dopiero po tym czasie będą widoczne efekty.

Rozpoczynając prace nad drzewkiem bonsai należy zacząć od pozyskania odpowiedniej rośliny. W zależności od umiejętności można zdecydować się na kupno sadzonki bonsai (lub zwykłej) w centrum ogrodniczyn, pozyskania rośliny z naturalnego otoczenia, rozmnożenia jej z nasion lub szczepienia. Choć zasadniczo bonsai można utworzyć z każdego krzewu lub drzewka, w rzeczywistości niektóre gatunki nadają się się bardziej lub mniej do tego celu. Decydując się na konkretny styl bonsai, można dobrać roślinę o odpowiednim ułożeniu konarów, fakturze pnia oraz strukturze ulistnienia.

Istnieje kilkanaście zasadniczych styli formowania, różniących się diametralnie pomiędzy sobą. Do najbardziej znanych należą styl Bunjin (literacki), Chokkan (wyprostowany regularny), Fukinagashi (ukształtowany przez wiatr), Hokidachi (miotlasty), Ikadabuki (tratwy), Kabudachi (drzewko o wielu pniach), Kengai (kaskadowy), Shakan (pochylony), Moyogi (wyprostowany nieregularny), Netsuranari (pełzający), Sokan (dwupienny), Ishizuke (osadzony i oplatający kamień), Saikei (krajobraz na tacy). Wybór jednego z nich jest uzależniony nie tylko od wyobraźni bosaisty, ale także od predyspozycji danej rośliny.

Idealna kompozycja bonsai składa się nie tylko z doskonale uformowanej rośliny, ważnymi elementami są również odpowiednio dobrana donica oraz elementy dekoracyjnych w postaci mchów i kamieni. Tradycyjny pojemnik na drzewko jest płaski i rozłożysty, pozwalający jednak na utrzymanie w ziemi odpowiedniej ilości wody. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby używać donic o innych kształtach, należy jednak pamiętać o zachowaniu równowagi w stosunku do rośliny.

Formowanie, a więc nadawanie drzewku pożądanego kształtu odbywa się przy wykorzystaniu dwóch podstawowych technik: cięć formujących oraz drutowania. Cięcia są najprostszym i najszybszym sposobem wstępnego kształtowania formy, w ciągu zaledwie kilkunastu minut można znacząco zmienić wygląd rośliny. Do ostatecznego nadania kształtu poszczególnym konarom stosuje się drugą z wymienionych technik, drutowanie. Za pomocą miedzianego drutu oplata się poszczególne gałęzie i pozostawia na okres od kilku do kilkunastu miesięcy. W tym czasie utrzymywany w określonej pozycji konar nabiera twardości i pozostaje w niezmienionej pozycji nawet po usunięciu drutowania.

Pracując nad bonsai należy mieć na uwadze każdy aspekt kształtowanej rośliny. W przypadku tej sztuki nawet kawałek obumartej kory czy złamanej gałęzi może stać się wiodącym elementem kompozycji, wystarczy umiejętnie go ukształtować i uwidocznić.