Fonotelistyka - wizerunek Jana Pawła II na światowych wydaniach kartach telefonicznych

Elżbieta Gil

Ostatnia aktualizacja: 30 stycznia 2008

Karta z wizerunkiem Jana Pawła II

Karta z wizerunkiem Jana Pawła II

Wybór krakowskiego kardynała Karola Wojtyły na Papieża w pamiętnym październikowym dniu 1978 roku był wielkim zaskoczeniem dla ludzi blisko związanych z Kościołem, a jeszcze większym dla wiernych i mediów.

W chwili obecnej oczywiście bardzo trudno ocenić, czy dzisiejszy świat wyglądałby podobnie jak przed rokiem 1978, gdyby na papieża wybrano kogoś innego, a nie właśnie polskiego kardynała. To właśnie On, ten charyzmatyczny Papież - Polak zmienił moralny porządek współczesnego świata, a także losy Polski i świata. Nie szczędząc sił i zdrowia pielgrzymował do różnych zakątków ziemskiego globu głosząc swe posłanie do wszystkich.

Był głęboko zaangażowany w sprawy międzynarodowe. To właśnie ten Papież - Polak, Pielgrzym Pokoju i Miłości, głosząc Ewangelię w najdalszych częściach świata dawał ludziom nadzieję na lepsze jutro, apelując do wszystkich możnych tego świata o opamiętanie i poszanowanie ludzkiej godności.

Papieski fotograf Arturo Mari dokumentował wszystkie papieskie pielgrzymki, podróże po Włoszech, audiencje generalne i prywatne. Wiele z fotografii Mariego przeszło do historii jako symbole Pontyfikatu Papieża Polaka. Aruro Mari zrobił Janowi Pawłowi II ponad milion zdjęć. Tak jak fotografie Mariego utrwalały i popularyzowały wizerunek Papieża Polaka tak i firmy telekomunikacyjne na całym świecie przyczyniły się do popularyzacji wizerunku Jego Osoby.

Wiele światowych firm telekomunikacyjnych uwieczniło w swoich edytorskich wydaniach postać naszego Papieża. Telekomunikacja Polska należy do czołowych wydawców kart telefonicznych poświęconych tematyce papieskiej. Karty telefoniczne z tej tematyki prezentują najważniejsze wydarzenia z życia Kościoła, kanonizacje, beatyfikacje i upamiętniają obecność Papieża na całym ziemskim globie.

Temat papieski jest jednym z bardziej popularnych tematów wśród hobbystów i kolekcjonerów kart telefonicznych, budzącym wielki sentyment i olbrzymie zainteresowanie. W roku 1991 ukazało się pierwsze wydanie papieskich kart telefonicznych upamiętniające odbywający się w Częstochowie VI Światowy Dzień Młodzieży. Na zlecenie Telekomunikacji Polskiej wydała je włoska firma „Urmet”. Karty te nazywane potocznie przez kolekcjonerów - fonotelistów „czerwonym” i „białym Papieżem” należą do jednych cenniejszych. Systematycznie na całym świecie ukazują się okolicznościowe karty telefoniczne związane z historią Pontyfikatu Jana Pawła II. W zależności od wysokości nakładu wydawanych kart są one bardziej lub mniej cenne.

Mimo wielkiej popularności, tematyka wizerunku Jana Pawła II na kartach telefonicznych niestety nie doczekała się rzetelnego opracowania, tak jak to się stało w przypadku filatelistyki czy numizmatyki. Kolekcjonerzy znaczków i monet mogą korzystać z katalogów tematycznych, zaś hobbyści tego tematu - fonoteliści próbują te edycje kart systematyzować samodzielnie na własne potrzeby według indywidualnie ustalanych kryteriów.

W katalogach kart telefonicznych p. Ćwikowskiego z roku 1999 i 2000 pojawiały się dość obszerne prezentacje kolekcji kart papieskich pana Tadeusza B. Marcina Denesa, które to walory są dla wielu hobbystów klasyką, chociaż część z zaprezentowanych tam kart jest dzisiaj wyjątkowo trudna do zdobycia. Również w „Fonokartyście” z 1999 roku pokazana została kolekcja kart z tego tematu pani Alicji Wieczorek. Jednak od tamtego czasu tematyka papieska miała wiele oryginalnych i atrakcyjnych emisji budzących podziw fonotelistów. Nie zostały one jednak zaprezentowane szerokiej rzeszy kolekcjonerów.

Oczywiście nie jest problemem zidentyfikowanie kart papieskich jeśli dysponuje się katalogiem kart danego kraju. Bez trudu można skatalogować karty papieskie wydane przez Watykan, Słowenię czy Polskę. Te katalogi można odnaleźć na stronach internetowych, czy też zdobyć w wersjach „papierowych”. Ilość krajów, które wydały karty z tej tematyki jest dość znacząca i zamyka się liczbą około 60. Często są to wyjątkowo egzotyczne kraje, których w pierwszym momencie nawet trudno jest odnaleźć na mapach. Dlatego też kolekcjonerzy tego tematu klasyfikują i systematyzują swoje zbiory według różnych kryteriów.

Są kolekcje zawierające tylko karty oficjalnie wydane i zamieszczone w katalogach znanych światowych firm telekomunikacyjnych. Jedni hobbyści kolekcjonują tylko karty „pełne”, część zaś preferuje karty „wydzwonione”. W niektórych kolekcjach odnajdziemy tylko karty poświęcone wizerunkowi naszego Rodaka, w innych zaś natkniemy się na pozycje z cytatami papieskimi, Jego imieniem czy też podpisem papieskim. Oczywiście niskonakładowe wydania prywatne czy też komercyjne są przez znakomitą większość miłośników tego tematu wysoko oceniane. W wielu kolekcjach spotkamy także różnorodne odmiany kart. Są to więc karty różniące się datą wydania, wielkością nakładu, numerem seryjnym karty, rodzajem chipa, wielkością nominału, różnicami barw, czy też karty zabrakowane w procesie produkcji z powodu niedokończenia procesu wytwórczego czy też braku jakiegoś koloru. Pewna grupa kolekcjonerów rozszerza ten temat, dołączając do swojego zbioru karty z wizerunkiem świętych beatyfikowanych i kanonizowanych przez Jana Pawła II lub też o karty zawierające fragmenty motywów spotykanych na typowych kartach z wizerunkiem Jana Pawła II.

Wielu kolekcjonerów nie akceptuje zupełnie kart pre-paidowych. Karty tego typu w ostatnim okresie pojawiają się w bardzo szerokim asortymencie z uwagi na łatwość ich wyemitowania. Z reguły są to karty, z „ których nikt nigdy nigdzie nie zadzwoni”, jak to w bardzo ładny sposób określił jeden z kolekcjonerów. Szczególna ekspansja tego typu kart nastąpiła w Chinach po śmierci Jana Pawła II. Podaż tych kart jest tak dużą, że momentami irytuje pasjonatów tego tematu. Z uwagi na pojawiające się jeszcze różnice w tych wydaniach, skompletowanie tego typu kart jest też dość utrudnione. Podobnie rzecz się ma z izraelskimi kartami tego typu. Karty te są przygotowywane i rozprowadzane właśnie z myślą o kolekcjonerach tego tematu.

Część wydań jest przygotowana w sposób profesjonalny, jakość zaś wielu innych wydań pozostawia wiele do życzenia. Często zdarza się, że ta sama grafika wykorzystywana jest przez innych emitentów, a karty rozróżniane są tylko przez inne wielkości nominałów lub logo ich wydawcy. Nie mniej jednak jako ciekawostki bardzo wielu zbieraczy usiłuje je pozyskać do swoich kolekcji. Przy takiej ich olbrzymiej podaży trudno jest zebrać wszystkie tego typu wydania. Oczywiście prawdziwi miłośnicy tego tematu aktywizują się bardzo mocno w celu ich zdobywania. Wykorzystują więc wszystkie możliwe obecnie środki techniczne do zdobycia upragnionego waloru. Wielką popularnością cieszą się więc aukcje internetowe, które stanowią obecnie mocno rozwinięta formę wymiany handlowej oraz barterowej między kolekcjonerami. Jednak bardzo wielu hobbystów najbardziej ceni sobie bezpośrednie kontakty kolekcjonerów na różnego typu giełdach i wystawach kolekcjonerskich. Są tacy, którzy w poszukiwaniu brakujących walorów przemierzają kraj wzdłuż i w szerz, aby zjawić się na kolejnej giełdzie kolekcjonerskiej w nadziei, że uda się tam uzupełnić swoje zbiory, podejrzeć i zobaczyć coś z nowych wydań.

Bardzo trudno w sposób obiektywny oceniać istniejące dzisiaj kolekcje kart telefonicznych poświęcone dokonaniom tego Wielkiego Człowieka. Oczywiście każdy kolekcjoner kart papieskich swoją kolekcję uważa za najciekawszą i najbardziej wartościową. Część walorów znajdujących się w albumach ma oczywiście wymierną wartość kolekcjonerską. Często jednak ważniejsze są emocje, przeżyte chwile i uczucia związane z latami tego Pontyfikatu.

Z pewnością najbardziej wartościowymi kartami papieskimi są te, na których w bardzo różny sposób pojawił się autograf Jana Pawła II. Są tacy szczęśliwcy wśród kolekcjonerów tego tematu.

Nie mniej jednak każdy hobbysta ma w swojej kolekcji karty, które uważa za wyjątkowo wartościowe i bardzo cenne. I nie zawsze będą to karty o bardzo małym nakładzie czy znaczącej wartości kolekcjonerskiej.

Dla każdego hobbysty tego tematu sposób zdobycia danej karty wiąże się często z dużym emocjami, a nie rzadko też ze znacznym wydatkiem finansowym. Jedni kolekcjonerzy za dany walor nie zechcą wydać nawet przysłowiowej „złotówki”, inni na jego zdobycie wyłożą znaczącą kwotę, co często spotyka się z ironią i niewybrednymi komentarzami innych pasjonatów. Wszystko jednak jest uzależnione od potrzeb danej chwili i od emocjonalnego zaangażowania w swoją pasję. Nie należy jednak tym się przejmować, gdyż jak mówi znane powiedzenie „Z pasji nie należy się tłumaczyć. Pasję po prostu się ma”.

Wielu kolekcjonerów, zarówno polskich jak i zagranicznych, posiada własne strony internetowe, gdzie prezentuje fragmenty swojej tematycznej kolekcji. Często jednak dotarcie do nich jest kłopotliwe i utrudnione. Dlatego też może warto zgromadzić wszystkie kolekcje kart papieskich w jednym miejscu. Będzie to umożliwiało porównywanie posiadanych zasobów kart z tej tematyki, wymianę informacji na ich temat i nawiązywanie kolejnych kontaktów.

Reasumując, wszystkie karty telefoniczne - watykańskie, polskie, niemieckie, słoweńskie, amerykańskie czy też z innych krajów stanowią trwały ślad tego szczególnego Pontyfikatu. Są też one celem poszukiwań szerokiej rzeszy kolekcjonerów.

Każda forma zbieractwa, także fonotelistyka, jest przecież dokumentacją historii.

GALERIA ZDJĘĆ