Hobbeo - Twoje hobby

Manga... Magiczne słowo, które do Polski przywędrowało kilkanaście lat temu z Japonii, kraju kwitnącej wiśni. Gdyby zapytać kilka przypadkowych osób o pierwsze skojarzenie z mangą, zapewne najczęściej padającą odpowiedzią byłoby hasło "duże oczy". Istotnie, przerysowane oczy bohaterów stały się typowym elementem mangi w latach 50-60. XX wieku. Ale historia tego stylu rysunku jest o wiele dłuższa, sięga XVIII i XIX wieku. Słowo manga, wywodzące się z języka japońskiego jest połączeniem dwóch wyrazów: man (niepohamowane, dynamiczne) oraz ga (obrazy). Pierwotnie znaczenie terminu dotyczyło sposobu ozdabiania rycin oraz innych form sztuki użytkowej, dopiero w czasach współczesnych stało się synonimem japońskiego komiksu.

Termin manga zyskał na popularności w XIX wieku, co było związane z publikacją w latach 1814-1819 roku Hokusai Manga, zestawu skatalogowanych rysunków autorstwa Katsushika Hokusai. Hokusai był znanym rysownikiem nurtu ukiyoe, łączącego sztukę malarstwa i drzeworytu japońskiego. W ramach Hokusai Manga wydanych zostało łącznie 15 albumów zawierających nacechowane dynamizmem szkice ludzi i zwierząt. Styl mistrza wywarł duże wrażenie na jego uczniach, którzy nawet po śmierci samego Hokusai wydawali kolejne albumy mangi, przyczyniając się tym samym do jej popularyzacji na terenach Dalekiego Wschodu. Co ciekawe, styl ukiyoe wywarł także wpływ także i na polską kulturę. Jedna z najbardziej znanych prac Katsushika Hokusai, grafika "Wielka fala w Kanagawa" z cyklu "36 widoków na górę Fidżi" wydanego w 1830 roku, stała się inspiracją dla namalowania przez Stanisława Wyspiańskiego serii rysunków przedstawiających widoki na Kopiec Kościuszki.

Dziś manga jest szeroko znana na całym świecie, wywiera wpływ na lokalną kulturę innych nacji, ale także czerpie z niej inspirację. Dobrze znany jest polski akcent japońskiej mangi, w 1990 roku wydana tam została "Ten no hate made" autorstwa Ryoko Ikedy. Komiksy te, opowiadające historię życia księcia Józefa Poniatowskiego wydane zostały kilka lat póżniej także i w Polsce, pod zmienionym tytułem "Aż do nieba. Tajemnicza historia Polski". Warto zaznaczyć, iż "Aż do nieba" była pierwszą wydaną w Polsce mangą, było to możliwe dzięki firmie Japonica Polonica Fantastica. Przeglądając karty wydania uwagę zwraca inny typowy element stylu, zdecydowana większość stron zawiera czarno-białe rysunki, jedynie okładka i kilka pierwszych stron zostało wydrukowanych w kolorze.

Zakres tematyki obejmowanej przez mangę jest ogromny. Wyróżnia się w niej wiele podziałów, styli i gatunków, rodzaju widowni, każdy odbiorca może znaleźć w niej coś idealnie spełniającego jego potrzeby:
- jidaigeki manga, przedstawiający historię i legendy Japonii, a także zwyczaje i tradycje narodowe
- gakuen mono manga, przedstawiający życie nastolatków, problemy związane z okresem dojrzewania i szkołą
- spocon manga, przedstawiającej kulisy rywalizacji sportowców i prezentowanego przez nich poświęcenia własnym marzeniom
- nyumon manga, przedstawiającej sprawy pracy, kierowania firmą, ekonomii i prawa
- gurmet manga, popularyzującej historie związane z kuchnią, sposobami przygotowywania tradycyjnych dań, przyjmowania w domu gości

Niezależnie od przedstawionego powyżej fragmentu podziału, mangi dzielą się także na gatunki, m.in.: sentai, maho shojo, mecha, ecchi, hentai czy dojinshi. Bardzo często style i gatunki przeplatają się ze sobą, trudno jest więc określić jednoznaczny podział całego zagadnienia.

Wiele z mang, także tych stworzonych wiele lat temu, osiągnęlo status kultowych i znanych na całym świecie. Wśród fanów gatunki trudno by szukać osób, które nie znałyby "Akiry" Katsuhiro Otomo, "Dragonballa" Akiry Toriyamy czy chociażby "Bishojo Senshi Sailor Moon" autorstwa Naoko Takeuchi, znanej w Polsce dzięki anime pod tytułem "Czarodziejki z księżyca".

Anime, kolejne słowo klucz wywodzące się z dalekiej Japonii. W ojczyźnie gatunku oznacza ono każdą formę animowanego filmu, w świecie termin ten jednoznacznie określa japońskie filmy animowane. Bardzo często anime jest związane z mangą, fabuła komiksu jest przenoszona do świata animacji, co dla fanów mangi jest nielada gratką. Znamienne jest, że zdecydowana większość anime to czysta fantastyka, w przeciwieństwie do niektórych styli mangi tematy prozy życia są tu podejmowane bardzo rzadko. Artyści anime bardzo długo tworzyli swoje dzieła przy wykorzystaniu tradycyjnych technik realizacji, część z nich powstaje w ten sposób aż do dnia dzisiejszego. Oczywiście istnieją także produkcje, przy których zastosowano zaawansowane narzędzia. Przykładem niech tu będzie anime Appleseed, w całości wykonana w technice 2D/3D i motion capture.

Świat fanów mangi i anime to bardzo barwna i żywa społeczność. Miłośnicy tej japońskiej sztuki spotykają się na różnego rodzaju konwentach poświęconych czy to konkretnemu stylowi, czy też nawet konkretnemu tytułowi. Największe zloty potrafią zgromadzić nawet do 400.000 fanów w ciągu 3 dni! Imprezy organizowane w Polsce siłą rzeczy charakteryzują się mniejszą skalą, jednak z roku na rok widać coraz większe zainteresowanie publiczności. W ten weekend, tj. od 1 do 3 sierpnia w Warszawie odbywa się konwent wielbicieli mangi i anime Animatsuri, gorąco zapraszamy wszystkich chętnych do uczestnictwa! Niedługo póżniej, w dniach 22-25 sierpnia w Toruniu odbędzie się konwent miłośników kultury japońskiej Piernicon 4, który także polecamy wszystkim fanom mangi i anime.